आज पुण्यासारख्या प्रगत, सुसंस्कृत आणि वैद्यकीय क्षेत्रात आघाडीवर असलेल्या शहरातील एका नामांकित हॉस्पिटलमध्ये मी उपचारासाठी गेलो होतो. कारण साधं होतं — किडनी स्टोनचा त्रास. डॉक्टरांनी तपासणी करून काही रक्त तपासण्या, ECG आणि 2D ECO करण्याचा सल्ला दिला. सर्व काही नियमानुसार सुरू होतं… पण पुढे जे घडलं, ते शरीरापेक्षा मनाला अधिक वेदना देणारं ठरलं.
तपासण्या सुरू करताना एका महिला कर्मचाऱ्यांनी अचानक विचारलं —
“तुमचा डॉक्टर कोण आहे? Cardiology 🫀 का?”
मी शांतपणे उत्तर दिलं —
“नाही, ते Urologist आहेत.”
इतक्यात तिच्या आवाजाचा सूर बदलला.
“मग तुम्हाला वेळ लागेल… डॉक्टर नाहीयेत.”
मी सहज प्रश्न विचारला —
“का? तपासणी तर इथेच होतेय ना?”
तेव्हा लगेच उत्तर मिळालं —
“नाही, तुम्हाला हॉस्पिटलच्या दुसऱ्या ठिकाणी जावं लागेल.”
क्षणभर थांबलो.
माझ्या रक्त तपासण्या इथेच बाजूला ठेवलेल्या,
ECG इथेच झालेली,
मग 2D ECO साठी अचानक ‘दुसरीकडे’ का?
हा प्रश्न वैद्यकीय नव्हता…
हा प्रश्न व्यवस्थेचा होता.
प्रश्न डॉक्टरांचा नाही, प्रश्न दृष्टिकोनाचा आहे
डॉक्टर उपलब्ध नाहीत, हे कारण समजू शकतं. पण
👉 ते कारण आधी का सांगितलं जात नाही?
👉 सर्व तपासण्या एकाच ठिकाणी होत असताना रुग्णाला इकडून तिकडे का फिरवलं जातं?
👉 हाच अनुभव एखाद्या ‘Cardiology’ रुग्णाला आला असता का?
इथे कुठेही व्यक्तीविरोध नाही.
पण हा अनुभव “पेशेबाज जातीवाद” दर्शवणारा वाटतो —
जिथे रुग्णाची गरज नाही, तर त्याचा विभाग (department) महत्त्वाचा ठरतो.
पुण्यातील मोठं हॉस्पिटल… पण लहान संवेदना?
हे सगळं एखाद्या छोट्या दवाखान्यात घडलं असतं, तर कदाचित दुर्लक्ष झालं असतं.
पण हे घडलं पुण्यातील सर्वात मोठ्या आणि नामांकित हॉस्पिटलपैकी एका ठिकाणी.
जिथे रुग्ण नाव नसून फाईल बनतो,
जिथे वेदना प्रक्रियेत हरवते,
आणि माणूस व्यवस्थेच्या चौकटीत अडकतो.
शेवटी एक प्रश्न…
आरोग्यसेवा म्हणजे केवळ तपासण्या आणि मशीन नाहीत.
ती विश्वासाची, माणुसकीची आणि समजून घेण्याची प्रक्रिया आहे.
आज प्रश्न एवढाच आहे —
आपण खरंच आधुनिक झालो आहोत का?
की फक्त इमारती मोठ्या झाल्या आहेत…
आणि संवेदना लहान?
